Triệu chứng phổ biến và mẹo phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt ở lợn con
Nguyên tố sắt đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cơ thể lợn, là nguyên liệu chính để tổng hợp huyết sắc tố, myoglobin và nhiều loại oxydase. Nếu cơ thể lợn thiếu nguyên liệu này, sẽ dẫn đến triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt ở lợn con. Tài liệu cho thấy, dự trữ sắt trong cơ thể lợn con mới sinh rất hạn chế, chỉ khoảng 30mg~50mg, trong khi sự phát triển hàng ngày khi bú sữa cần 7mg~8mg sắt, cộng với việc chỉ có thể lấy được khoảng 1mg sắt từ sữa mẹ, điều này khiến lợn con dưới một tháng tuổi chỉ dựa vào sữa mẹ khó có thể đáp ứng đủ nhu cầu sắt, dẫn đến dễ bị thiếu máu, tiêu chảy và suy dinh dưỡng do thiếu sắt. Đặc biệt vào mùa đông và đầu xuân khi cỏ khô, do thiếu cơ hội bổ sung sắt tự nhiên, lợn con càng dễ bị thiếu máu do thiếu sắt.
Triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt không hiếm gặp ở lợn con, và bệnh thường phổ biến hơn vào mùa đông xuân. Trong môi trường nuôi nhốt kín, lợn con dưới một tháng tuổi, đặc biệt là lợn con bú từ 2 đến 3 tuần tuổi, dễ bị bệnh hơn. Lợn bệnh thường biểu hiện mệt mỏi, tách rời đàn, chán ăn, kèm theo suy dinh dưỡng, lông dựng ngược, thân nhiệt bất thường và niêm mạc nhợt nhạt có thể quan sát được. Trường hợp nặng, một số lợn con có thể đột ngột ngã chết khi vận động, khi chích máu tĩnh mạch tai thấy máu nhạt và loãng, khó đông.
Để phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt ở lợn con, điều then chốt là tăng cường quản lý nuôi dưỡng lợn mẹ đang cho con bú. Người nuôi nên cung cấp thức ăn giàu protein, vitamin và khoáng chất, đặc biệt chú ý bổ sung các nguyên tố vi lượng như sắt, đồng, kẽm. Ngoài ra, có thể đặt khay thức ăn có thêm đất đỏ hoặc đất sâu khô trong chuồng để lợn con tự liếm lấy sắt bổ sung. Đối với một số lợn con giống, có thể tiêm dextran sắt hoặc dung dịch tiêm sắt-cobalt vào ngày thứ 3 sau sinh để bổ sung sắt.
(1) Phương pháp bổ sung sắt qua đường uống
Các chế phẩm sắt thường dùng bao gồm sắt sunfat, cũng như sắt pyrophosphate, sắt lactate, sắt khử... Để thúc đẩy hấp thu sắt, thường dùng cùng với đồng sunfat. Cách thực hiện cụ thể là: hòa tan 5g sắt sunfat và 1g đồng sunfat trong 1kg nước, cho lợn con uống 25ml trên mỗi kg trọng lượng cơ thể, một lần mỗi ngày, liên tục trong hai tuần. Một cách khác là: nghiền 100g sắt sunfat và 20g đồng sunfat thành bột mịn, trộn với 5kg cát mịn hoặc đất đỏ, rải trong chuồng để lợn con tự ăn.
(2) Phương pháp bổ sung sắt bằng tiêm
Các chế phẩm sắt thường dùng gồm dextran sắt, dung dịch tiêm sắt-cobalt và dung dịch tiêm sorbitol... Thông thường, tiêm bắp sâu 2ml dextran sắt hoặc dung dịch tiêm sắt-cobalt, một lần là có hiệu quả. Nếu cần thiết, sau một tuần có thể tiêm bắp nửa liều một lần nữa.
Lưu ý
(1) Lượng sắt bổ sung phải vừa phải. Quá nhiều nguyên tố sắt sẽ ức chế hấp thu các nguyên tố vi lượng khác trong ruột, như kẽm, magiê... Sắt hấp thu quá mức có thể tích tụ trong các cơ quan nội tạng như tim, gan, tụy, gây lắng đọng huyết sắc tố.
(2) Trong thời gian bổ sung sắt nên tạm ngừng hoặc giảm cho ăn một số loại thức ăn như bột vỏ sò, bột xương, thức ăn chứa canxi như cacbonat canxi, cũng như thức ăn chứa tannin như đại mạch, cám mì để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả bổ sung sắt.
(3) Chú ý tránh dùng đồng thời một số loại thuốc trong thời gian bổ sung sắt, như các chế phẩm chứa nhôm, magiê, canxi vì chúng có thể tạo phức hợp hoặc kết tủa khó tan với sắt trong ruột. Ngoài ra, tetracycline, chloramphenicol, thuốc kháng cholinergic, iodua kali, cacbonat, protein tannin cũng có thể phản ứng với sắt.
(4) Khi sử dụng sắt sunfat cần lưu ý, sau khi nghiền phải dùng ngay, tránh để lâu trong không khí gây oxy hóa thành sắt có giá trị cao độc hại.
Trang tiếp theo: